El Nino Effect | ఎల్‌నినో ప్రభావంతో వర్షాలు తగ్గుతాయా? ఏపీ రైతులు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

El Nino Effect |ఎల్‌నినో ప్రభావంతో వర్షాలు తగ్గుతాయా? ఏపీ రైతులు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

El Nino Effect | సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షాల అంచనా.. పంటల ఎంపిక నుంచి నీటి పొదుపు వరకు రైతులకు కీలక సమయం

ఆకాశం వైపు చూస్తూ పొలం అంచున నిలబడ్డాడు రామయ్య. జూన్ నెల సగం దాటిపోయింది. మేఘాలు వస్తున్నాయి.. పోతున్నాయి. ఒకరోజు చినుకులు పడుతున్నాయి. మరుసటి రోజు ఎండలు మండుతున్నాయి.

“వానలు మొదలయ్యాయని చెబుతున్నారు.. కానీ మన పొలంలో మాత్రం ఇంకా వర్షాకాలం రాలేదే!” అని పక్కనే ఉన్న రైతు స్నేహితుడితో ఆవేదనగా అన్నాడు.

ఇది ఒక్క రామయ్య కథ కాదు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో వర్షాధార వ్యవసాయంపై ఆధారపడి జీవిస్తున్న లక్షలాది మంది రైతుల మనసులోనూ ఇదే ఆందోళన కనిపిస్తోంది.

నైరుతి రుతుపవనాలు దేశంలోకి ప్రవేశించినప్పటికీ, అన్ని ప్రాంతాల్లో ఒకేసారి సమానంగా వర్షాలు కురవవు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో భారీ వర్షాలు పడితే, మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో పొడి వాతావరణం కొనసాగవచ్చు.

దీనికి తోడు 2026 రుతుపవన కాలంలో ఎల్‌నినో పరిస్థితులు ఏర్పడే అవకాశం ఉందన్న వాతావరణ అంచనాలు రైతుల్లో ఆందోళన పెంచుతున్నాయి.

El Nino Effect | ఎల్‌నినో అంటే ఏమిటి?

పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని భూమధ్యరేఖ ప్రాంతంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే పెరిగే పరిస్థితిని ఎల్‌నినో అంటారు.

ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా గాలుల ప్రవాహం, వర్షపాతం విధానాలను ప్రభావితం చేయగలదు. భారత్‌లో ఎల్‌నినో ఏర్పడిన ప్రతి సంవత్సరమూ కచ్చితంగా కరువు వస్తుందని చెప్పలేం.

అయితే భారత రుతుపవనాలపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపే ప్రమాదం ఉండటంతో రైతులు, ప్రభుత్వాలు ముందస్తుగా సిద్ధమవుతాయి.

అందువల్ల ఎల్‌నినో పేరు వినగానే భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. అదే సమయంలో దానిని పూర్తిగా నిర్లక్ష్యం చేయడం కూడా సరికాదు.

El Nino Effect | ఈసారి వర్షపాతం ఎలా ఉండొచ్చు?

2026 నైరుతి రుతుపవన కాలంలో దేశవ్యాప్తంగా సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని వాతావరణ అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి.

ముఖ్యంగా దక్షిణ ద్వీపకల్ప భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో వర్షపాతం లోటు ఉండే ప్రమాదం ఉంది.

అయితే ఇది మొత్తం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఒకే విధమైన పరిస్థితి ఉంటుందనే అర్థం కాదు. కోస్తా, రాయలసీమ, ఉత్తరాంధ్ర ప్రాంతాల్లో వర్షాల పంపిణీ వేర్వేరుగా ఉండవచ్చు.

కొన్ని జిల్లాల్లో సాధారణ వర్షాలు పడవచ్చు. మరికొన్ని జిల్లాల్లో మధ్య మధ్యలో ఎక్కువ రోజుల పాటు వర్ష విరామాలు రావచ్చు.

అందుకే రైతులు రాష్ట్ర స్థాయి వర్షపాతం అంచనాలకే పరిమితం కాకుండా జిల్లా, మండల స్థాయి సూచనలను గమనించాలి.

El Nino Effect | రైతుల ముందున్న అసలు ప్రశ్న

వానలు పడతాయా లేదా అన్నది మాత్రమే రైతు ఆందోళన కాదు.

“ఏ పంట వేయాలి?”

“విత్తనాలు ఎప్పుడు వేయాలి?”

“నీరు సరిపోతుందా?”

“పెట్టిన పెట్టుబడి తిరిగి వస్తుందా?”

“మధ్యలో వర్షాలు ఆగిపోతే పంట పరిస్థితి ఏంటి?”

ఇలాంటి ప్రశ్నలే రైతులను ఎక్కువగా కలవరపెడుతున్నాయి.

ప్రత్యేకంగా అనంతపురం, శ్రీ సత్యసాయి, కడప, కర్నూలు, ప్రకాశం వంటి వర్షాధార ప్రాంతాల్లో వర్షపాతం మార్పులు వ్యవసాయంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంటుంది.

El Nino Effect | ప్రభుత్వ ముందస్తు కార్యాచరణ

ఎల్‌నినో పరిస్థితులు, తక్కువ వర్షపాతం అంచనాల నేపథ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం వ్యవసాయ శాఖ అధికారులతో ప్రత్యేక సమీక్షలు నిర్వహిస్తోంది.

ప్రాంతాల వారీగా వర్షపాతం, భూగర్భ జలాలు, సాగునీటి వనరులు, పంటల పరిస్థితులను పరిశీలించి సాగు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేయాలని అధికారులను ఆదేశించింది.

ఒకే విధమైన పంటల ప్రణాళికను రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అమలు చేయకుండా, జిల్లాల పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ప్రత్యామ్నాయ పంటల జాబితాలు సిద్ధం చేయడం ముఖ్యం.

ఎక్కడ వరి సాగు సాధ్యమవుతుంది? ఎక్కడ పప్పుధాన్యాలు అనుకూలం? ఏ ప్రాంతంలో నూనెగింజలు వేయాలి? వంటి అంశాలను ముందుగానే రైతులకు వివరించాలి.

El Nino Effect | తక్కువ నీటితో ఎక్కువ దిగుబడి

ఈసారి ప్రభుత్వ వ్యవసాయ వ్యూహంలో ప్రధానంగా కనిపిస్తున్న అంశం “తక్కువ నీటితో ఎక్కువ దిగుబడి”.

సాధారణంగా వర్షాలు సమృద్ధిగా పడతాయని భావించి కొందరు రైతులు వరి, మొక్కజొన్న వంటి నీటి అవసరం ఎక్కువగా ఉండే పంటలను ఎంచుకుంటారు.

కానీ వర్షపాతం తగ్గే అవకాశం ఉన్న సంవత్సరాల్లో నీటి లభ్యతను పరిశీలించకుండా పంటలు వేస్తే మధ్యలో ఇబ్బందులు ఎదురవుతాయి.

అందుకే ప్రాంతాన్ని బట్టి..

• కంది
• పెసర
• మినుము
• శనగ
• వేరుశనగ
• నువ్వులు
• జొన్న
• సజ్జ
• కొర్రలు

వంటి తక్కువ నీటితో సాగు చేయగల పంటలను పరిశీలించాలని వ్యవసాయ అధికారులు సూచించవచ్చు.

అయితే రైతులు తమంతట తాముగా పంట మార్చకుండా స్థానిక వ్యవసాయ అధికారి, శాస్త్రవేత్తల సలహా తీసుకోవాలి.

El Nino Effect | ముందస్తు పొడి విత్తన విధానం

ఈసారి ప్రభుత్వం ప్రధానంగా దృష్టి పెడుతున్న పద్ధతుల్లో ముందస్తు పొడి విత్తనం ఒకటి.

వర్షాలు పూర్తిస్థాయిలో ప్రారంభమయ్యే ముందు భూమిని సిద్ధం చేసి విత్తనాలను నేలలో వేస్తారు. తగిన వర్షం పడిన వెంటనే విత్తనాలు మొలకెత్తే అవకాశం ఉంటుంది.

దీనివల్ల వర్షపు నీటిని సమర్థంగా వినియోగించుకోవడం, సాగు సమయాన్ని ముందుకు తీసుకురావడం సాధ్యమవుతుంది.

అయితే ఈ విధానం ప్రతి భూమికి, ప్రతి పంటకు సరిపోదు. నేలలో తేమ, విత్తన నాణ్యత, వర్ష సూచన, నేల రకం వంటి అంశాలను పరిశీలించిన తర్వాతే అమలు చేయాలి.

ప్రభుత్వం ఈ విధానాన్ని దాదాపు 20 లక్షల ఎకరాలకు విస్తరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

అధికారుల అంచనాల ప్రకారం సాగు ఖర్చులు తగ్గడం, నీటి వినియోగం తగ్గడం ద్వారా రైతులకు ఎకరాకు రూ.5 వేల నుంచి రూ.7 వేల వరకు అదనపు ప్రయోజనం లభించే అవకాశం ఉంది.

అయితే ఇది ప్రతి రైతుకూ హామీగా వచ్చే ఆదాయం కాదు. పంట, ప్రాంతం, వర్షాలు, దిగుబడి, మార్కెట్ ధరలను బట్టి ఫలితం మారుతుంది.

El Nino Effect | భూమిలో ఏడాది పొడవునా పచ్చదనం

ముందస్తు పొడి విత్తన విధానంతో పాటు ఒకే పొలంలో వివిధ రకాల పంటలను కలిపి సాగు చేసే పద్ధతులపైనా ప్రభుత్వం దృష్టి పెడుతోంది.

ప్రధాన పంటతో పాటు పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు, పశుగ్రాస పంటలు, భూమిని కప్పి ఉంచే చిన్న మొక్కలను సాగు చేయడం వల్ల నేలలో తేమ నిల్వ ఉండే అవకాశం పెరుగుతుంది.

ఒక పంట విఫలమైనా మరో పంట నుంచి కొంత ఆదాయం వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. దీనివల్ల రైతుకు ప్రమాదం తగ్గుతుంది.

అదే సమయంలో నేల సారవంతత, జీవ వైవిధ్యం పెరుగుతాయి.

El Nino Effect | నీటి నిర్వహణే కీలకం

ఎల్‌నినో పరిస్థితుల్లో వాన కోసం ఎదురుచూడటం మాత్రమే సరిపోదు. పడిన ప్రతి చుక్కను నిల్వ చేయడం కూడా అంతే ముఖ్యం.

చెరువులు, కాలువలు, వాగులు, కుంటలు, భూగర్భ జల వనరులను పునరుద్ధరించే కార్యక్రమాలను వేగవంతం చేయాలి.

జలధార–జలహారతి కార్యాచరణలో భాగంగా గ్రామాల వారీగా నీటి వనరులను గుర్తించడం, పూడిక తొలగించడం, నీటి ప్రవాహ మార్గాలను పునరుద్ధరించడం వంటి పనులను చేపడుతున్నారు.

అయితే పనులు కేవలం కాగితాలపై కాకుండా వర్షాలు పడేలోపే క్షేత్రస్థాయిలో పూర్తవడం అత్యంత ముఖ్యం.

చెరువులో పూడిక అలాగే ఉండి, కాలువలు మూసుకుపోతే ఎంత వర్షం పడినా నీరు నిల్వ ఉండదు.

El Nino Effect | సూక్ష్మ నీటిపారుదలపై దృష్టి

తక్కువ నీటితో పంటలను కాపాడుకునేందుకు బిందు, తుంపర సేద్యం కీలకంగా మారుతున్నాయి.

బిందు సేద్యం ద్వారా నీటిని నేరుగా మొక్కల వేర్ల వద్దకు అందించవచ్చు. తుంపర పద్ధతిలో నీటిని వర్షంలా చల్లడం ద్వారా విస్తృత ప్రాంతానికి పరిమిత నీటిని వినియోగించవచ్చు.

2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ సూక్ష్మ నీటిపారుదల అమలులో దేశంలో ముందంజలో నిలిచింది.

దాదాపు 1.26 లక్షల హెక్టార్లను సూక్ష్మ నీటిపారుదల పరిధిలోకి తీసుకురాగా, లక్ష మందికి పైగా రైతులు ప్రయోజనం పొందినట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.

అయితే పరికరాలు ఏర్పాటు చేయడం మాత్రమే సరిపోదు. వాటి నిర్వహణ, మరమ్మతులు, రైతులకు శిక్షణ కూడా సమర్థంగా ఉండాలి.

El Nino Effect | వర్ష సూచనలు రైతుకు చేరుతున్నాయా?

వాతావరణ శాఖ సూచనలు విడుదల చేయడం ఒక దశ. అవి సకాలంలో రైతుకు చేరడం మరో దశ.

వర్షం ఎప్పుడు పడుతుంది? ఎంత మోతాదులో పడవచ్చు? విత్తనాలు ఎప్పుడు వేయాలి? ఎరువులు ఎప్పుడు ఉపయోగించాలి? అనే సమాచారం రైతుకు ముందుగానే అందాలి.

రైతు సేవా కేంద్రాలు, మొబైల్ సందేశాలు, యాప్‌లు, గ్రామ స్థాయి వ్యవసాయ సిబ్బంది ద్వారా వాతావరణ సమాచారాన్ని చేరవేయాలి.

అయితే యాప్‌లో సమాచారం పెట్టడం మాత్రమే సరిపోదు. స్మార్ట్‌ఫోన్ ఉపయోగించని రైతులకు కూడా గ్రామ స్థాయిలో స్పష్టమైన సూచనలు అందాలి.

El Nino Effect | రైతు ఇప్పుడు ఏం చేయాలి?

ఎల్‌నినో ప్రభావం ఉందని విని వెంటనే భయపడి సాగును పూర్తిగా వదిలేయాల్సిన అవసరం లేదు.

అదే సమయంలో గత ఏడాది వేసిన పంటనే ఈ ఏడాది కూడా వేయాలని తొందరపడకూడదు.

రైతులు ప్రధానంగా ఈ అంశాలను పరిశీలించాలి:

• తమ ప్రాంతానికి సంబంధించిన వర్ష సూచనలు
• భూమిలో అందుబాటులో ఉన్న తేమ
• బావులు, చెరువుల్లో నీటి పరిస్థితి
• తక్కువ కాలంలో కోతకు వచ్చే పంటలు
• తక్కువ నీరు అవసరమయ్యే రకాలు
• నాణ్యమైన విత్తనాల లభ్యత
• పంటల బీమా, మార్కెట్ ధరలు
• వ్యవసాయ అధికారుల సూచనలు

విత్తనాలు వేసే ముందు కనీసం ఒక మంచి వర్షం పడిందా? నేలలో తగిన తేమ ఉందా? అన్నది నిర్ధారించుకోవాలి.

El Nino Effect | ఆలస్యంగా వానలు పడితే?

రుతుపవనాలు ఆలస్యమైతే సాధారణంగా వేసే పంట కాలం మారవచ్చు.

అలాంటి సమయంలో దీర్ఘకాల పంటల కంటే తక్కువ వ్యవధిలో కోతకు వచ్చే రకాలను ఎంచుకోవడం ఉపయుక్తం.

విత్తనాలు వేసిన తర్వాత వర్షం ఆగిపోతే మళ్లీ విత్తాల్సిన పరిస్థితి రాకుండా, వర్ష అంచనాను పరిశీలించిన తర్వాతే నిర్ణయం తీసుకోవాలి.

ప్రతి జిల్లాకు వ్యవసాయ శాఖ ప్రత్యామ్నాయ పంటల ప్రణాళికను రైతులకు ముందుగానే అందించాలి.

El Nino Effect | ప్రభుత్వం చేయాల్సిందేమిటి?

కేవలం పంటలు మార్చుకోవాలని రైతులకు చెప్పడం సరిపోదు.

ప్రత్యామ్నాయ పంటలకు సరిపడా విత్తనాలు అందుబాటులో ఉంచాలి. విత్తనాలు, సూక్ష్మ నీటిపారుదల పరికరాలు, వ్యవసాయ యంత్రాలు సమయానికి అందించాలి.

పప్పుధాన్యాలు, చిరుధాన్యాలు సాగు చేయాలని సూచించినప్పుడు వాటికి మార్కెట్, కనీస మద్దతు ధర, కొనుగోలు కేంద్రాలను కూడా ఏర్పాటు చేయాలి.

లేకపోతే రైతు నీటిని ఆదా చేసి పంట పండించినా, మార్కెట్‌లో ధర లేక నష్టపోయే ప్రమాదం ఉంటుంది.

El Nino Effect | భయపడాల్సిన అవసరం లేదు.. నిర్లక్ష్యం చేయొద్దు

ఎల్‌నినో ప్రభావం ఉంటుందని అంచనా వచ్చినంత మాత్రాన ప్రతి గ్రామంలో కరువు వస్తుందని భావించడం సరికాదు.

వాతావరణ అంచనాలు కాలానుగుణంగా మారవచ్చు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో సాధారణం కంటే ఎక్కువ వర్షాలు కూడా పడవచ్చు.

కానీ వర్షపాతం పంపిణీ అసమానంగా ఉండే అవకాశం ఉన్నందున ముందస్తు ప్రణాళిక అవసరం.

సరైన పంట ఎంపిక, నీటి పొదుపు, నాణ్యమైన విత్తనాలు, వాతావరణ సూచనల ఆధారంగా సాగు చేస్తే నష్టాలను తగ్గించవచ్చు.

El Nino Effect | చివరగా..

ఇప్పుడు రైతు ఎదురు చూస్తున్నది కేవలం వాన కోసం మాత్రమే కాదు.. సరైన నిర్ణయాల కోసం కూడా.

ఆకాశంలో మేఘాలు ఎంత ముఖ్యమో, వ్యవసాయ విధానాల్లో ముందుచూపు కూడా అంతే ముఖ్యం.

వానలు తగ్గితే పంటలు మార్చుకోవాలి.

నీరు తగ్గితే ప్రతి చుక్కను పొదుపుగా వినియోగించాలి.

పాత సాగు పద్ధతులు సరిపోకపోతే కొత్త మార్గాలను ప్రయత్నించాలి.

అయితే ఈ మార్పుల భారాన్ని రైతు ఒక్కడిపైనే వేయకూడదు. విత్తనం నుంచి మార్కెట్ వరకు ప్రభుత్వం రైతుకు అండగా నిలవాలి.

ఎల్‌నినో సవాలును ముందస్తు ప్రణాళికతో ఎదుర్కొని, రైతు పెట్టుబడిని కాపాడగలిగితేనే ప్రభుత్వ వ్యవసాయ వ్యూహం నిజమైన విజయాన్ని సాధించినట్లవుతుంది.

click here to read more: ప్రపంచంలో నిరుద్యోగం అత్యధికంగా ఎక్కడ?.. భారత్‌లో అసలు ఆందోళన ఇదే!