Hydrogen Train 35: హైడ్రోజన్ రైలు ఎలా నడుస్తుంది?.. పర్యావరణానికి ఎంత మేలు?
Hydrogen Train 35: నిర్మాణ ఖర్చు నుంచి నిర్వహణ వరకు.. రైల్వేలో రానున్న మార్పులివే!
హైడ్రోజన్ రైలు.. భవిష్యత్తులో పట్టాలపై అవే పరుగులు తీస్తాయా?
ఒక రైల్వే స్టేషన్లో నిలబడి ఉన్నారని ఊహించండి. దూరం నుంచి రైలు వస్తోంది. కానీ డీజిల్ ఇంజిన్లా పొగ లేదు, ఇంధన వాసన లేదు. అయినా రైలు వేగంగా ముందుకు సాగుతోంది. దానికి కారణం హైడ్రోజన్ ఇంధన సాంకేతికత.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా పర్యావరణహిత రవాణా వైపు అడుగులు వేస్తున్న నేపథ్యంలో హైడ్రోజన్ రైళ్లు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా మారాయి. భారత్ కూడా ఈ రంగంలో ముందడుగు వేసింది. భారత రైల్వే రూపొందించిన తొలి స్వదేశీ హైడ్రోజన్ రైలు 10 బోగీలు, 1,200 కిలోవాట్ల శక్తి వ్యవస్థ, గంటకు 110 కిలోమీటర్ల వేగంతో నడిచేలా రూపొందించారు.
హైడ్రోజన్ రైలు ఎలా నడుస్తుంది?
ఈ రైలు డీజిల్ను కాల్చి నడవదు. ప్రత్యేక ట్యాంకుల్లో నిల్వ చేసిన హైడ్రోజన్ను ఇంధన ఘటంలో (Fuel Cell) గాలిలోని ఆక్సిజన్తో కలిపి విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేస్తారు. ఆ విద్యుత్తో మోటార్లు పనిచేసి రైలు ముందుకు సాగుతుంది. ఈ ప్రక్రియలో ప్రధానంగా నీరు, వేడి మాత్రమే ఉత్పత్తి అవుతాయి. అందువల్ల ప్రయాణ సమయంలో కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఉద్గారాలు ఉండవు.
ఇది నిజంగా పూర్తిగా గ్రీన్ టెక్నాలజీనా?
అక్కడే అసలు విషయం ఉంది. హైడ్రోజన్ తయారీ విధానమే దాని పర్యావరణ ప్రయోజనాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. శిలాజ ఇంధనాలతో తయారైన హైడ్రోజన్ వల్ల ఉద్గారాలు ఏర్పడతాయి. కానీ సౌర, పవన విద్యుత్తో తయారైన గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉపయోగిస్తే కాలుష్యం గణనీయంగా తగ్గుతుంది.
విద్యుత్ రైళ్లు ఉన్నప్పుడు హైడ్రోజన్ ఎందుకు?
భారత్లో ఎక్కువ ప్రధాన మార్గాలు ఇప్పటికే విద్యుదీకరణ అయ్యాయి. అయినప్పటికీ కొండ ప్రాంతాలు, అటవీ మార్గాలు, వారసత్వ రైల్వేలు, తక్కువ రాకపోకలున్న ప్రాంతాల్లో విద్యుత్ తీగలు ఏర్పాటు చేయడం చాలా ఖరీదైన పని. అలాంటి మార్గాల్లో హైడ్రోజన్ రైళ్లు మంచి ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగపడవచ్చు.
ఖర్చు ఎంత?
హైడ్రోజన్ రైళ్లు చౌక కావు. భారత రైల్వే అంచనా ప్రకారం ఒక్కో హైడ్రోజన్ రైలు ధర సుమారు రూ.80 కోట్లు. అదనంగా ఇంధన నింపే కేంద్రాలు, నిల్వ ట్యాంకులు, భద్రతా వ్యవస్థలు, నిర్వహణ సదుపాయాల కోసం మరో రూ.70 కోట్ల వరకు ఖర్చు కావచ్చు.
అయితే భవిష్యత్తులో గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ధర తగ్గితే నిర్వహణ వ్యయం కూడా తగ్గే అవకాశం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
హైడ్రోజన్కు పోటీ ఎవరు?
భవిష్యత్తు రైల్వేలో హైడ్రోజన్ ఒక్కటే కాదు. ఇప్పటికే విద్యుత్ రైళ్లు, బ్యాటరీ రైళ్లు కూడా అభివృద్ధి చెందుతున్నాయి. తక్కువ దూరాలకు బ్యాటరీ రైళ్లు, ఎక్కువ దూరాలకు లేదా విద్యుదీకరణ లేని మార్గాల్లో హైడ్రోజన్ రైళ్లు అనుకూలమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
అయితే జర్మనీ వంటి దేశాల్లో హైడ్రోజన్ రైళ్ల నిర్వహణ, ఇంధన సరఫరాలో కొన్ని సవాళ్లు ఎదురయ్యాయి. అందువల్ల ప్రపంచం ఒక్క హైడ్రోజన్పైనే ఆధారపడకుండా వివిధ సాంకేతిక పరిష్కారాలను పరిశీలిస్తోంది.
భారత్కు ఎందుకు కీలకం?
భారత్లో ప్రధాన రైల్వే మార్గాల్లో విద్యుదీకరణ కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. కానీ డీజిల్ ఇంకా వినియోగంలో ఉన్న కొండ ప్రాంతాలు, వారసత్వ మార్గాలు, తక్కువ రాకపోకలున్న ప్రాంతాల్లో హైడ్రోజన్ రైళ్లు ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. దీంతో గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి, ఇంధన ఘట తయారీ, కొత్త ఇంజినీరింగ్ ఉద్యోగాలకు కూడా ఊతం లభిస్తుంది.
భవిష్యత్తు ఎలా ఉండొచ్చు?
రేపు అన్ని రైళ్లు హైడ్రోజన్తోనే నడుస్తాయని చెప్పడం కష్టం. కానీ డీజిల్కు ప్రత్యామ్నాయంగా, ముఖ్యంగా విద్యుదీకరణ సాధ్యం కాని మార్గాల్లో హైడ్రోజన్ రైళ్లు కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశాలు ఉన్నాయి.
ఒకప్పుడు ఆవిరి ఇంజిన్, తర్వాత డీజిల్, ఆపై విద్యుత్ రైళ్లు వచ్చినట్లే ఇప్పుడు హైడ్రోజన్ మరో కొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలుకుతోంది. భవిష్యత్తులో స్టేషన్లోకి పొగలేకుండా, నిశ్శబ్దంగా దూసుకొచ్చే రైలు కనిపిస్తే ఆశ్చర్యపోనవసరం లేదు. అయితే ఆ భవిష్యత్తు విజయం హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి, ధర, భద్రత, సాంకేతిక సామర్థ్యాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
click here to read రాముడి సొమ్ము ఎటు పోయింది? హుండీ దుర్వినియోగం ఆరోపణల పూర్తి కథ
