Liquor Sales 4 Months: బాటిల్ ఖాళీ… ఖజానా నిండింది.. ఇదేనా ప్రభుత్వ ఆదాయ మోడల్?
Liquor Sales 4 Months: ప్రజారోగ్యమా? ప్రభుత్వ ఆదాయమా? అసలు ప్రశ్న ఇదే!
ఒక రాష్ట్రంలో పండుగ వచ్చింది…ప్రజలు సంబరాలు చేసుకున్నారు. మరో రాష్ట్రంలో ఎండలు పెరిగాయి…బీర్ల అమ్మకాలు పెరిగాయి.
ఇంకోచోట కొత్త సంవత్సరం వచ్చింది…మద్యం దుకాణాల ముందు క్యూలు పెరిగాయి. ఎక్కడైనా బాధ వచ్చింది…“ఒక్క పెగ్గు వేస్తే మర్చిపోతాం” అన్నవారు ఉన్నారు. సంతోషం వచ్చినా…“సెలబ్రేట్ చేద్దాం” అన్నవారు ఉన్నారు. అంటే సందర్భం ఏదైనా… మద్యం మాత్రం సిద్ధంగానే ఉంది! కానీ అసలు ప్రశ్న వేరే. ప్రజలు ఎక్కువగా తాగితే ఎవరికెంత లాభం?
ఈ ప్రశ్నకు తెలంగాణ తాజా మద్యం విక్రయాల గణాంకాలు ఒక ఆసక్తికరమైన సమాధానం చెబుతున్నాయి.
ఏప్రిల్ నుంచి జులై వరకు కేవలం నాలుగు నెలల్లో తెలంగాణలో 28.4 కోట్ల లీటర్ల మద్యం అమ్ముడైనట్లు అబ్కారీ శాఖ లెక్కలు చెబుతున్నాయి. ఈ విక్రయాల విలువ దాదాపు రూ.14,668 కోట్లు. మరో లెక్క మరింత ఆశ్చర్యపరుస్తుంది. నిమిషానికి సుమారు 5,200 బాటిళ్లు! అందులో దాదాపు 3,600 ఐఎంఎఫ్ఎల్ బాటిళ్లు, 1,600 బీర్ బాటిళ్లు. అంటే మనం ఒక నిమిషం ఈ వార్త చదివేలోపే… ఎక్కడో వేలాది బాటిళ్లు అమ్ముడైపోతున్నాయన్నమాట. ఇది కేవలం అమ్మకాల గణాంకమా?
లేక ప్రభుత్వ ఖజానాకు వస్తున్న భారీ ఆదాయానికి మరో పేరునా?
బాటిల్ ఖాళీ… ఖజానా నిండింది!
ఇక్కడే అసలు వ్యంగ్యం మొదలవుతుంది. ఒక వ్యక్తి మద్యం బాటిల్ కొనుగోలు చేస్తాడు. బాటిల్ ఖాళీ అవుతుంది. అతని జేబు ఖాళీ అవుతుంది. కానీ ప్రభుత్వ ఖజానా మాత్రం నిండుతుంది. ఇది ప్రభుత్వ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఒక విచిత్రమైన సమీకరణం.
ఒకరి ఖర్చు… మరొకరి ఆదాయం! అయితే ఇక్కడితో కథ ముగిసిపోదు. ఆ బాటిల్ వల్ల వచ్చిన డబ్బును ప్రభుత్వం ఆదాయంగా లెక్కించగలదు. కానీ అదే మద్యం వల్ల ఏర్పడే ఆరోగ్య సమస్యలకు ఎంత ఖర్చవుతోంది? కుటుంబాలపై పడే ఆర్థిక భారం ఎంత?
రోడ్డు ప్రమాదాలు, హింస, కుటుంబ కలహాలు, పనితీరు తగ్గడం, వ్యసన చికిత్స… వీటి సామాజిక వ్యయం ఎంత?
ఈ లెక్కలు మాత్రం మద్యం విక్రయాల గణాంకాలంత అందంగా కనిపించవు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారం మద్యం 200కు పైగా వ్యాధులు, గాయాలు, ఇతర ఆరోగ్య పరిస్థితులతో కారణ సంబంధం కలిగి ఉంది. మద్యం వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏటా సుమారు 26 లక్షల మరణాలు సంభవించినట్లు WHO పేర్కొంది. అంటే…ఖజానాలోకి వచ్చిన ప్రతి రూపాయి వెనుక సమాజానికి ఎంత ఖర్చు వస్తోంది? అనే ప్రశ్న కూడా అడగాల్సిందే.
ఇది తెలంగాణ సమస్య మాత్రమేనా?
కాదు.
ఇక్కడ తెలంగాణను మాత్రమే వేలెత్తి చూపడం కూడా సరికాదు. మద్యం ద్వారా వచ్చే ఎక్సైజ్ ఆదాయం దేశంలోని అనేక రాష్ట్రాలకు ముఖ్యమైన ఆదాయ వనరు. 16వ ఆర్థిక సంఘం నివేదిక ప్రకారం 2018-19 నుంచి 2023-24 మధ్య రాష్ట్రాల స్వంత పన్ను ఆదాయంలో స్టేట్ ఎక్సైజ్ సగటున 13.2 శాతం వాటా కలిగి ఉంది. ఈ ఎక్సైజ్లో ప్రధాన భాగం మద్యం ఉత్పత్తులపై విధించే పన్నుల నుంచే వస్తుంది.
NIPFP కూడా మద్యం ఆధారిత రాష్ట్ర ఎక్సైజ్ను రాష్ట్రాల స్వంత పన్ను ఆదాయంలో కీలకమైన వనరుగా పేర్కొంది. కొన్ని రాష్ట్రాల్లో మద్యం విక్రయాలపై ఎక్సైజ్తో పాటు ఇతర పన్నులు కూడా వసూలవుతాయి.
అంటే…తెలంగాణలో బాటిల్ మాట్లాడితే ఖజానా వింటోంది అనుకుంటే, దేశంలోని మరికొన్ని రాష్ట్రాల్లో కూడా ఇదే ఆర్థిక సమీకరణ కనిపిస్తుంది. కొన్ని రాష్ట్రాలు సంపూర్ణ మద్యనిషేధాన్ని అమలు చేస్తున్నాయి. అందుకే అక్కడ ఎక్సైజ్ ఆదాయం దాదాపు శూన్యంగా ఉంటుందని PRS India పేర్కొంది. కానీ మద్యం విక్రయాలు కొనసాగించే రాష్ట్రాలకు మాత్రం ఇది గణనీయమైన ఆదాయ వనరు.
అక్కడే ప్రభుత్వాలకు ఒక వింత ద్వంద్వ బాధ్యత ఎదురవుతోంది. ఒకవైపు…“మద్యం వల్ల కలిగే హానిని తగ్గించాలి.”
మరోవైపు… “మద్యం ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని పెంచాలి.” ఈ రెండు లక్ష్యాలు ఒకే దిశలో నడుస్తాయా?
ప్రజారోగ్యమా? ప్రభుత్వ ఆదాయమా?
ప్రభుత్వం ప్రజలకు ఆరోగ్యంపై అవగాహన కల్పిస్తుంది. “మద్యపానం ఆరోగ్యానికి హానికరం” అని హెచ్చరిస్తుంది. అదే సమయంలో మద్యం విక్రయాలపై పన్నులు వసూలు చేస్తుంది. అంటే బాటిల్పై హెచ్చరిక ఉంటుంది… కానీ ఆ బాటిల్ నుంచి వచ్చే పన్నుపై మాత్రం హెచ్చరిక ఉండదు! “ఇది ఆరోగ్యానికి హానికరం” అని ఒక వైపు చెబుతూనే…“ఇది ఖజానాకు ఉపయోగకరం” అని మరో వైపు లెక్కలు చెబుతున్నట్టుగా పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. ఇది ప్రభుత్వాలపై నేరారోపణ కాదు. కానీ ప్రభుత్వ విధానాల మధ్య ఉన్న వైరుధ్యాన్ని ప్రశ్నించాల్సిన అంశం మాత్రం కచ్చితంగా. ఎందుకంటే మద్యం వినియోగం పెరగడం వల్ల వచ్చే ఆదాయాన్ని మాత్రమే లెక్కిస్తే కథలో సగమే కనిపిస్తుంది. మిగిలిన సగం… ఆరోగ్య ఖర్చులు, కుటుంబ నష్టం, ప్రమాదాలు, వ్యసనం, ఉత్పాదకత కోల్పోవడం వంటి సామాజిక వ్యయాల్లో ఉంటుంది. WHO కూడా మద్యం వినియోగం ఆరోగ్యంతో పాటు కుటుంబ, పని, ఆర్థిక సమస్యలకు దారితీయగలదని చెబుతోంది.
మరి ప్రభుత్వం ఏం చేయాలి?
ఇక్కడ ప్రశ్న మద్యం పూర్తిగా నిషేధించాలా? అన్నది మాత్రమే కాదు. అసలు ప్రశ్న… ప్రభుత్వ ఆదాయానికి ప్రజల హానికరమైన వినియోగం ఎంతవరకు ఆధారంగా ఉండాలి? మద్యం అమ్మకాలు పెరిగితే ఆదాయం పెరుగుతుంది. కానీ ప్రజలు మద్యం తగ్గిస్తే?
ఆదాయం తగ్గవచ్చు. అయితే అదే సమయంలో ఆరోగ్య నష్టం కూడా తగ్గవచ్చు. కాబట్టి ప్రభుత్వం ఏ సంఖ్యను విజయంగా చూడాలి?
ఎక్సైజ్ ఆదాయం పెరిగిందా? లేక మద్యం వినియోగం తగ్గిందా? ఇదే అసలు ప్రశ్న. ఒక రాష్ట్రం “ఈ ఏడాది మద్యం అమ్మకాల ద్వారా రికార్డు ఆదాయం సాధించాం” అని చెప్పుకోవచ్చు. అదే సమయంలో ప్రజారోగ్య వ్యవస్థ మాత్రం “మద్యం వల్ల వచ్చే సమస్యలు తగ్గాయి” అని చెప్పగలిగితేనే అసలు విజయం కాదా?
బాటిల్లో ఆదాయం… బాటిల్ బయట బాధ్యత
తెలంగాణలో నాలుగు నెలల్లో రూ.14,668 కోట్ల మద్యం విక్రయాలు జరిగాయన్న సంఖ్య ఆర్థికంగా పెద్దది. కానీ ఆ సంఖ్యను చూసి ఆనందించాలా? లేక ఆ సంఖ్య వెనుక ఉన్న సామాజిక ప్రభావాన్ని చూసి ఆలోచించాలా? ఇది తెలంగాణకు మాత్రమే సంబంధించిన ప్రశ్న కాదు. మద్యం అమ్మకాలను ఆదాయ వనరుగా చూస్తున్న ప్రతి రాష్ట్రానికీ ఇదే ప్రశ్న. ప్రభుత్వాలకు ఆదాయం కావాలి.
ప్రజలకు ఆరోగ్యం కావాలి. ఖజానాకు పన్నులు కావాలి. కుటుంబాలకు మాత్రం ఆరోగ్యంగా ఉన్న సభ్యులు కావాలి. ఈ రెండింటి మధ్య సమతుల్యత సాధించడమే అసలు బాధ్యతాయుత పాలన.
click here to read సాంకేతికత, ప్రభుత్వ వ్యవస్థ, ప్రజల అప్రమత్తతతో ప్రాణనష్టం తగ్గుతుందా?
