మంగలి కత్తెరకు పేటెంటేది?

రచయిత: కపిల రాంకుమార్, ఖమ్మం.

గుండ్రాతిమడుగు ఊరు. సాయంత్రం ఐదున్నర. ఆకాశం ఎర్రగా మారి, దూరంగా కొండలు నీలంరంగులో మునిగిపోతున్నాయి.
వెంకన్న షెడ్డు ముందు ఒక్క కస్టమర్ కూడా లేకపోయినా, అతను ఇంకా కుర్చీ మీద కూర్చుని ఉన్నాడు. చేతిలో పాత కత్తి. సాన మీద పదును పెడుతూ… గుండెలో ఏదో బరువు పెరుగుతున్నట్టు. అతని కళ్ల ముందు ఒక్కో దృశ్యం రీలులా కదులుతోంది.

పాత రోజులు. ఇదే రోడ్డు పక్కన తాటాకు షెడ్డు కొత్తగా కట్టినప్పుడు… అతని ఐదేళ్ల కొడుకు రాజు చిన్న చేతులతో బోర్డుకు రంగు వేస్తున్నాడు. “నాయనా… నీ పేరు ఎప్పటికీ ఈ ఊరిలో ఉంటుంది” అని అన్నాడు. ఆ రాజు ఇప్పుడు హైదరాబాద్‌లో ఉద్యోగం చేస్తూ, ఫోన్‌లో “నాయనా, ఇక్కడికి వచ్చేయ్… ఇక్కడ సెలూన్ పెట్టుకుంటే నెలకు లక్ష రూపాయలు వస్తాయి” అని చెప్పాడు. వెంకన్న మౌనంగా విని, ఫోన్ పక్కన పెట్టేసాడు.
*
పదిహేనేళ్ల క్రితం. అతని భార్య లక్ష్మి చివరి రోజులు. ఆమె చేతిలో ఉన్న ఒక్కొక్క రూపాయి నోటును లెక్కపెడుతూ, “వెంకన్నా… నీ కత్తి ఎప్పుడూ మంగళకరమే ఎవరినీ బాధపెట్టదు. దాన్ని వదులుకోకు” అంది. ఆ మాటలు ఇప్పుడు మెదడులో మెసలూతూవుంది
వెంకన్న కళ్లు మూసుకున్నాడు. కన్నీళ్లు చుక్కలు నెమ్మదిగా రెప్పల మీద నుండి ఒక్కొక్క బొట్టుగా మెరుస్తూ నిలబడలేక జారుతున్నాయి.
“నా కత్తెర ఎన్ని తలలపై నాట్యమాడిందో… ఎంతమంది పెళ్లికొడుకులకు మొదటి ముఖదర్శనం ఇచ్చిందో… ఎన్ని శవయాత్రలకు చివరి క్షవరం చేసిందో… నా అరచేతి చందనం ఎన్ని వేడెక్కిన తలలను చల్లబరిచిందో…”

అతను గొంతు లోలోపల సన్నగా గర్జించింది. కానీ అది కోపం కాదు… బాధ.
“ఇప్పుడు ఆ కత్తి చేతిలో ఉంది కానీ… చేతులు వణుకుతున్నాయి. ఈ రోడ్డు నాది కాదని చెబుతున్నారు. రిలయన్స్‌వాడు, గుజరాత్‌వాడు, ఉత్తరాది బ్యూటీపార్లర్‌వాడు… నా గొంతు నొక్కుతున్నాడు. నా కత్తి మీద వాడెవడో పేటెంట్ పెట్టుకుని, నన్ను రోడ్డు మీద నిలబెట్టాడు.”
అతను లేచి నిలబడ్డాడు. కత్తిని గట్టిగా పట్టుకుని గుండెలకు ఆనించాడు.

“నేను ఇక కుంగిపోను. నా భార్య మాట నిజం చేయాలి. నా కొడుకు కళ్లలో నాన్న అనే గౌరవం తిరిగి రావాలి. నాకు జాలి వద్దు… నాకు నా గజం భూమి కావాలి. నా మంగలి కత్తి మీద నాకే పేటెంట్ కావాలి…”

అప్పుడే దూరంగా ఒక పెళ్లి ఊరేగింపు. సన్నాయి మేళాలు. డడోలు చప్పుడు. పెళ్లికొడుకు గుర్రం మీద. ఆ గుర్రం వెంకన్న షెడ్డు దగ్గర ఆగింది. పెళ్లికొడుకు దిగి, వెంకన్న కాళ్ల మీద పడ్డాడు.

“నాయనా… నువ్వు లేకుండా నా పెళ్లి మంగళం కాదు. నీ చేత క్షవరం చేయించుకోకుండా నా భార్య మొహం చూడలేను. దయచేసి… ఒక్కసారి…”అంటూంటే
వెంకన్న కళ్లలో కన్నీళ్లు జారాయి. కానీ ఆ కన్నీళ్లలో బాధ కాదు… గర్వంతో.పనితనంపై నమ్మకంతో. అతను పెళ్లికొడుకుని లేపి, కుర్చీలో కూర్చోబెట్టాడు. చేతులు వణుకుతున్నాయి కానీ… కత్తి మాత్రం స్థిరంగా ఉంది. కత్తెర సవ్వడి… అరచేతి మృదంగం… నాదస్వరం లాంటి వేళ్లు… ఊరేగింపు అంతా నిశ్శబ్దంగా చూస్తోంది.

పది నిమిషాల్లో పెళ్లికొడుకు ముఖం మళ్లీ దివ్యంగా మారింది. వెంకన్న కళ్లలో ఒక చిన్న నవ్వు. కానీ ఆ నవ్వు కళ్లలోకి రాలేదు… గుండెలోంచి వచ్చింది.
పెళ్లికొడుకు నుదుటిపై చేయి ఆనించి, కృతజ్ఞతాభావంతో.

“నాయనా… నీవు నా తండ్రిలాంటివాడివి. ఈ రోజు నుంచి నా ఇంటి పెళ్లి అయినా, శవం అయినా… నీవే క్షవరం చేయాలి” అన్నాడు. జేబులోంచి ఐదు ఐదు వందల రూపాయల నోట్లు తీసి వెంకన్న చేతిలో పెట్టాడు.

వెంకన్న ఆ నోట్లను తీసుకోలేదు. బదులుగా పెళ్లికొడుకు కళ్లలోకి చూసి, “నీ పెళ్లి మంగళకరం కావాలంటే… నా కత్తి మంగళకరం కావాలి. ఈ రోజు నుంచి నా షెడ్డు ముందు ఎవరూ రాకపోతే… నా గుండె ఆగిపోయేది. నాకు డబ్బు ముఖ్యం కాదు… నాకు వృత్తి గౌరవం కావాలి” అన్నాడు.

పెళ్లికొడుకు గట్టిగా వెంకన్నను కౌగలించుకున్నాడు. “నాయనా… ఈ రోజు నుంచి గుండ్రాతిమడుగు ఊరిలో ఎవరైనా క్షవరం చేయించుకోవాలంటే… వెంకన్న షెడ్డు దగ్గరే చేయించుకోవాలని నేను చెబుతాను.”

ఆ రాత్రి వెంకన్న షెడ్డు ముందు లైట్ మండుతూనే ఉంది.ఆ లైట్ కింద వెంకన్న నిలబడి కత్తి శుభ్రం చేసుకుంటున్నాడు.
కన్నీళ్లు జారుతున్నాయి కానీ… ముఖంలో అర్థచంద్రబింబమంత చిరునవ్వు వెలిగింది.
అతని భార్య మాట నిజమైంది.
అతని కొడుకు ఫోన్ చేసినప్పుడు ఇక “నాయనా” అని పిలుస్తాడు… గర్వంగా.
అతని కత్తి మళ్లీ మంగళధ్వని చేస్తోంది.
అది ఇప్పుడు కేవలం కత్తి కాదు…
అది ఒక గుండె.
అది ఒక జీవితం.
అది గుండ్రాతిమడుగు ఊరి గర్వం.