Nature Signs | వాతావరణ కేంద్రాలు, ఉపగ్రహాలు లేని రోజుల్లో రైతులు ప్రకృతినే పుస్తకంగా చదివేవారు. పక్షులు, పురుగులు, గాలులు, చెట్లు ఇచ్చే సంకేతాల ద్వారా వర్షాల భవిష్యత్తును అంచనా వేసేవారు. ఆ జ్ఞానంలో ఎంత నిజం ఉంది?
ఒకప్పుడు గ్రామాల్లో మే నెల చివర్లో సాయంత్రం వేళ పెద్దలు ఊరి బయట చెరువు కట్టపై కూర్చొని ఆకాశాన్ని గమనించేవారు. మేఘాలను మాత్రమే కాదు.. చీమల నడకను, కప్పల కూతలను, పక్షుల ఎగరడాన్ని, చెట్ల పూతలను కూడా జాగ్రత్తగా పరిశీలించేవారు. కొద్దిసేపటి తర్వాత వారిలో ఎవరో ఒకరు, “ఈ ఏడాది వర్షాలు బాగుంటాయి” లేదా “ఈసారి కరువు వచ్చేలా ఉంది” అని చెప్పేవారు. ఆశ్చర్యకరంగా, వారి అంచనాలు చాలాసార్లు నిజమయ్యేవి.
నేడు ఉపగ్రహాలు, రాడార్లు, కృత్రిమ మేధ వ్యవస్థలు వర్షాలపై అంచనాలు చెబుతున్నా.. ప్రకృతి సంకేతాలను చదివే ఆ సంప్రదాయ జ్ఞానం ఇంకా పూర్తిగా కనుమరుగవలేదు. ముఖ్యంగా రైతులలో ఈ పరిజ్ఞానం ఇప్పటికీ కనిపిస్తుంది.
వర్షాకాలం బలహీనంగా ఉండబోతుందనే విషయాన్ని సూచించే సంకేతాల్లో ఒకటి కప్పల ప్రవర్తన. సాధారణంగా మంచి వర్షాలు పడే ఏడాదిలో వర్షాకాలానికి ముందు కప్పలు పెద్ద సంఖ్యలో బయటకు వచ్చి గట్టిగా అరుస్తుంటాయి. వాతావరణంలో తేమ పెరగడం వాటికి ముందే తెలుస్తుంది. అయితే కప్పల కూతలు తక్కువగా వినిపిస్తే లేదా వాటి సంచారం తగ్గిపోతే వర్షపాతం కూడా సాధారణం కంటే తక్కువగా ఉండొచ్చని పెద్దలు భావించేవారు.
చీమల కదలికలు కూడా రైతులకు ఒక సంకేతం. వర్షాలు బాగా పడే ఏడాదిలో చీమలు తమ గుడ్లను నోట కరుచుకుని ఎత్తైన ప్రదేశాలకు తరలిస్తుంటాయి. నేలలో తేమ పెరుగుతుండటాన్ని అవి ముందుగానే గుర్తిస్తాయని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. అలాంటి కదలికలు కనిపించకపోతే రైతులు అప్రమత్తమయ్యేవారు.
పక్షుల ప్రవర్తన కూడా ఆసక్తికరమే. స్వాలో, మైనా, కొంగ వంటి కొన్ని పక్షులు వర్షాలకు ముందు తమ ఎగిరే ఎత్తును మార్చుకుంటాయి. గాలిలో తేమ, వాయు పీడన మార్పులను అవి గ్రహిస్తాయి. వాటి కదలికల్లో అసాధారణ మార్పులు కనిపిస్తే వర్షాల తీరు కూడా భిన్నంగా ఉండొచ్చని గ్రామీణులు నమ్మేవారు.
చెట్లు, మొక్కలు కూడా సంకేతాలు ఇస్తాయి. వేప, మోదుగ, మర్రి వంటి చెట్ల పూత, ఆకుల పెరుగుదల, పండ్ల దిగుబడి ఆధారంగా వర్షాలను అంచనా వేసే సంప్రదాయం అనేక ప్రాంతాల్లో ఉంది. కొన్ని చెట్లు సాధారణం కంటే తక్కువగా పూస్తే లేదా ఆకులు ముందుగానే రాలిపోతే అది పొడి వాతావరణానికి సూచనగా భావించేవారు.
ఆకాశంలో కనిపించే సంకేతాలకు కూడా రైతులు ప్రాధాన్యం ఇచ్చేవారు. మే, జూన్ నెలల్లో సాయంత్రం సమయంలో మేఘాలు వేగంగా ఏర్పడి వెంటనే చెదిరిపోతే, ఉరుములు లేకుండా ఆకాశం మసకబారితే, గాలులు పొడిగా వీచితే వర్షాకాలం బలహీనంగా ఉండే అవకాశం ఉందని పెద్దలు చెప్పేవారు. మరోవైపు సముద్రం వైపు నుంచి తేమతో కూడిన గాలులు వీచడం మంచి సూచనగా భావించేవారు.
అయితే ఈ సంకేతాలన్నీ శతశాతం కచ్చితమైనవి కావు. ఇవి తరతరాలుగా వచ్చిన పరిశీలనల ఫలితం మాత్రమే. ఆధునిక వాతావరణ శాస్త్రం ఉపగ్రహాలు, సముద్ర ఉష్ణోగ్రతలు, గాలి పీడన వ్యవస్థలు, ఎల్నినో-లా నినా ప్రభావాలను విశ్లేషించి మరింత ఖచ్చితమైన అంచనాలు ఇస్తోంది. అయినప్పటికీ ప్రకృతిని నిశితంగా గమనించే రైతుల అనుభవం విలువైనదే.
వాస్తవానికి ప్రకృతి మనతో ఎప్పుడూ మాట్లాడుతూనే ఉంటుంది. కప్పల కూతల్లో, చీమల నడకలో, పక్షుల రెక్కల చప్పుళ్లలో, గాలుల దిశల్లో తన సందేశాన్ని దాచిపెడుతుంది. ఆ భాషను అర్థం చేసుకోవడం నేర్చుకున్నవారే ఒకప్పుడు వర్షాల రాకను, కరువు నీడను ముందుగానే గుర్తించగలిగారు. నేటి సాంకేతిక యుగంలోనూ ఆ జ్ఞానం మనకు ప్రకృతితో ఉన్న అనుబంధాన్ని గుర్తు చేస్తూనే ఉంది.
click here to read more: ప్రపంచానికి పెట్రోల్ అమ్మిన దేశం… బ్రెడ్ కోసం క్యూలో ఎందుకు నిలబడింది?
