Tirumala Ghanta Mandapam Pillars16 : గంటానాదం వెనుక దాగిన తిరుమల–చంద్రగిరి చరిత్ర!
Tirumala Ghanta Mandapam Pillars16 శ్రీవారి గంటానాదానికి రాజవంశంతో ఉన్న ఆసక్తికరమైన బంధం!
తిరుమలలో గంట మోగితే… చంద్రగిరిలో రాజు భోజనం చేసేవాడట! తిరుమలలో ఎప్పుడైనా శ్రీవారి ఆలయం దగ్గర గంటానాదం విన్నారా? భక్తుల మధ్య ఆ శబ్దం వినిపిస్తే… అది కేవలం గంట మోగిన శబ్దం కాదు. శ్రీవారికి నైవేద్యం సమర్పించే సమయం వచ్చిందనే పవిత్ర సంకేతం. కానీ ఒకప్పుడు ఆ గంటానాదానికి తిరుమల కొండలను దాటి మరో ప్రత్యేకమైన ప్రయాణం ఉండేది. తిరుమలలో గంట మోగేది… ఆ సమాచారం చంద్రగిరి వరకు చేరేది… అక్కడ ఉన్న విజయనగర చక్రవర్తులు ఆ సంకేతం కోసం ఎదురుచూసేవారు. ఆ తర్వాతే వారు భోజనం చేసేవారని తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం అధికారిక చరిత్రలో పేర్కొంది. అసలు ఈ గంటలు ఎక్కడ ఉన్నాయి?
శ్రీవారి ఆలయంలోని బంగారు వాకిలికి ఎదురుగా గరుడ మండపం ఉంటుంది. ఈ రెండింటిని కలిపే ప్రాంగణాన్నే గంటా మండపం లేదా మహామణి మండపం అంటారు. ఈ మండపం విజయనగర సామ్రాజ్య కాలానికి చెందినది. TTD ప్రకారం చంద్రగిరికి చెందిన విజయనగర మంత్రి మల్లన్న 1461లో ఈ మండపాన్ని నిర్మించాడు. ఈ మండపంలో మొత్తం 16 చెక్కిన రాతి స్తంభాలు ఉన్నాయి. వాటిపై భూవరాహస్వామి, నరసింహస్వామి, మహావిష్ణువు, శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి తదితర దేవతా రూపాల శిల్పాలు కనిపిస్తాయి. అయితే ఈ మండపానికి పేరు తెచ్చింది అక్కడ ఉన్న రెండు పెద్ద గంటలే. బంగారు వాకిలికి దక్షిణంగా ఒక చెక్క దూలానికి బలమైన ఇనుప గొలుసులతో ఈ గంటలను వేలాడదీశారు. శ్రీవారికి నైవేద్యం సమర్పించే సమయంలో ఈ గంటలను మోగించే సంప్రదాయం ఉంది.
గంటలు మోగించే వ్యక్తిని ‘ఘంటాపాణి’ అని పిలుస్తారని TTD వివరించింది. గంట మోగడం అంటే… “శ్రీవారికి నైవేద్యం సమర్పిస్తున్నారు” అనే సంకేతం. ఈ సంప్రదాయానికి ఒకప్పుడు రాజవంశాలతో కూడా సంబంధం ఉండేది. విజయనగర చక్రవర్తులు చంద్రగిరిలో శిబిరం వేసినప్పుడు, తిరుమలలో మోగే గంటానాదం వారికి మధ్యలో ఏర్పాటు చేసిన గంటల మంటపాల వ్యవస్థ ద్వారా చేరేలా ఏర్పాటు చేసినట్టు TTD చరిత్ర చెబుతోంది. శ్రీవారికి నైవేద్యం సమర్పించినట్టు ఆ సంకేతం అందిన తర్వాత వారు భోజనం చేసేవారు. అంటే… తిరుమలలో మోగిన గంట
→ మధ్యలోని గంటల వ్యవస్థకు సంకేతం
→ చంద్రగిరికి సమాచారం
→ శ్రీవారికి నైవేద్యం పూర్తయిందనే ధృవీకరణ
→ ఆ తర్వాత రాజు భోజనం.
ఇది వినడానికి ఒక ఆసక్తికరమైన కథలా అనిపించినా, దీని వెనుక TTD అధికారిక చారిత్రక నమోదు ఉంది. పాత తిరుపతి చరిత్రకు సంబంధించిన TTD ప్రచురణలో కూడా, తిరుమలలో నైవేద్యం సమర్పించిన తర్వాత మోగే గంటానాదం చంద్రగిరిలో వినిపించిన తరువాతే శ్రీ రంగనాథ యాదవరాయుడు తన భోజనం చేసేవాడనే సంప్రదాయం నమోదైంది. కాలం మారిపోయింది. విజయనగర సామ్రాజ్యం లేదు. ఆ రాజుల శిబిరాలు లేవు. రాజుల కోసం ఏర్పాటు చేసిన ఆ పాత వ్యవస్థ కూడా తన అసలు అవసరాన్ని కోల్పోయింది. కానీ తిరుమలలోని గంటా మండపం మాత్రం ఇప్పటికీ ఆ చరిత్రను గుర్తుచేస్తూనే ఉంది.
ఈరోజు కూడా తిరుమలలో ఆ గంటానాదానికి భక్తి పరమైన ప్రాధాన్యం ఉంది. TTD అధికారిక వివరాల ప్రకారం, గంట మోగడం శ్రీవారికి నైవేద్యం సమర్పించే సమయానికి సంకేతంగా భావించబడుతుంది. ఆ సంప్రదాయానికి కొనసాగింపుగా, గంట ఆగిన తర్వాతే భోజనం చేసే భక్తులు కూడా ఉన్నారని TTD పేర్కొంది. అందుకే ఇకపై తిరుమలలో ఆ గంటానాదం వినిపించినప్పుడు… అది కేవలం ఒక లోహపు గంట శబ్దంగా వినిపించకపోవచ్చు. దాని వెనుక శ్రీవారి నైవేద్య సంప్రదాయం, విజయనగర చరిత్ర, చంద్రగిరి రాజవంశం, శతాబ్దాల నాటి ఆచారం అన్నీ కలిసి వినిపిస్తాయి. ఒకప్పుడు ఆ గంటానాదం కోసం రాజులు ఎదురు చూశారు. ఈరోజు అదే గంటానాదం కోసం భక్తులు భక్తితో చెవులు రిక్కించి వింటున్నారు. రాజులు మారారు… రాజ్యాలు పోయాయి… కానీ తిరుమల గంటానాదం మాత్రం చరిత్రను దాటి ఇప్పటికీ వినిపిస్తూనే ఉంది.
ఓం నమో వేంకటేశాయ!
click here to read విదురుడి ఇంట్లో శ్రీకృష్ణుడు ప్రేమతో భోజనం చేసిన మహత్తర ఘట్టం
