8 ParentingMistakes2026 పిల్లల ముందు తల్లిదండ్రులు చేయకూడని 8 తప్పులు
8 ParentingMistakes2026 పిల్లల వ్యక్తిత్వాన్ని ప్రభావితం చేసే తల్లిదండ్రుల అలవాట్లు
ఒక సాయంత్రం…
పార్క్లో ఇద్దరు చిన్నారులు ఆడుకుంటున్నారు. ఒక బాబు బంతిని మరో చిన్నారికి విసిరాడు. కానీ బంతి అతని చేతి నుంచి జారి పక్కనే ఉన్న బెంచ్పై కూర్చున్న వ్యక్తికి తగిలింది.
ఆ వ్యక్తి చిరాకుగా చూసేలోపే, ఆ బాబు పరిగెత్తుకుంటూ వెళ్లి, “సారీ” అని చెప్పాడు. ఆ వ్యక్తి నవ్వి, “పర్వాలేదు బాబు” అన్నాడు. అక్కడే నిలబడి ఉన్న మరో తల్లి తన కూతురితో, “చూశావా… తప్పు జరిగితే క్షమాపణ చెప్పాలి” అంది. అప్పుడు ఆ చిన్నారి అమాయకంగా అడిగింది… “అమ్మా… నాన్న ఇంట్లో నిన్ను గట్టిగా అరిచినప్పుడు మాత్రం ‘సారీ’ చెప్పలేదు కదా?” ఆ ప్రశ్న విన్న తల్లి ఒక్క క్షణం మౌనంగా నిలిచిపోయింది.
ఎందుకంటే పిల్లలు మనం చెప్పేది మాత్రమే కాదు… మనం చేసే ప్రతి పనినీ గమనిస్తారు.
అసలు పిల్లలకు మొదటి పాఠశాల ఏది?
స్కూలా?
కాదు…
ఇల్లు.
మొదటి టీచర్లు ఎవరు?
తల్లిదండ్రులు.
పిల్లలు జీవితంలో నేర్చుకునే మొదటి మాట, మొదటి అలవాటు, మొదటి కోపం, మొదటి ప్రేమ, మొదటి గౌరవం… అన్నీ ఇంట్లోనే మొదలవుతాయి.
అందుకే మనోవిజ్ఞాన నిపుణులు ఒక మాట చెబుతారు.
“పిల్లలు మనం చెప్పినట్టు కాకుండా… మనం చేసినట్టే పెరుగుతారు.”
ఈ మాటలో చాలా పెద్ద నిజం దాగి ఉంది.
1. పిల్లల ముందు ఒకరినొకరు అవమానించడం
ప్రతి ఇంట్లో చిన్న చిన్న విభేదాలు సహజం. కానీ వాటిని పిల్లల ముందే పెద్ద గొడవలుగా మార్చడం మాత్రం వారి మనసుపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుంది. ఒకరు మరొకరిని తక్కువ చేసి మాట్లాడడం, అవమానించడం, గట్టిగా అరవడం… ఇవన్నీ చూసే పిల్లల్లో భయం, అసురక్షిత భావం పెరుగుతాయి. చిన్ననాటి నుంచి అలాంటి వాతావరణంలో పెరిగిన పిల్లలకు సంబంధాలపై నమ్మకం తగ్గే అవకాశం ఉందని అనేక మానసిక ఆరోగ్య అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.
2. మొబైల్లోనే జీవించడం
ఈరోజు చాలామంది తల్లిదండ్రులు పిల్లలతో కంటే ఫోన్తో ఎక్కువ సమయం గడుపుతున్నారు. పిల్లాడు ఏదైనా చెప్పాలనుకుంటే… “ఒక్క నిమిషం…” అని చెబుతూ స్క్రీన్నే చూస్తుంటాం. పిల్లలకు అది చిన్న విషయం అనిపించదు. వారి మనసులో… “నా మాట అంత ముఖ్యమేమో కాదు…” అనే భావన నెమ్మదిగా ఏర్పడుతుంది. రోజుకు కొద్ది నిమిషాలైనా పూర్తిగా పిల్లలతో మాట్లాడటం… వారి రోజంతా ఎలా గడిచిందో అడగడం… వాళ్లకు ఎంతో విలువైన అనుభూతిని ఇస్తుంది.
3. అబద్ధాలు చెప్పడం
ఒక రోజు ఫోన్ మోగింది. “నాన్న ఇంట్లో లేరని చెప్పు” అని తండ్రి తన కొడుకుతో అన్నాడు. ఆ బాబు అలాగే చెప్పేశాడు. ఆ రోజు అతను ఒక అబద్ధం చెప్పలేదు… అబద్ధం చెప్పడం ఎలా నేర్చుకున్నాడు. పిల్లలు నీతిని పుస్తకాల నుంచి కాదు… తల్లిదండ్రుల ప్రవర్తన నుంచే ఎక్కువగా నేర్చుకుంటారు.
4. ఇతర పిల్లలతో పోల్చడం
“పక్కింటి అబ్బాయి ఫస్ట్ వచ్చాడు.” “నీ ఫ్రెండ్ ఎంత బాగా చదువుతున్నాడు.” ఇలాంటి మాటలు చాలామంది ఇంట్లో వినిపిస్తుంటాయి. కానీ పోలికలు పిల్లల్లో ప్రేరణ కంటే న్యూనతాభావాన్ని ఎక్కువగా పెంచుతాయని బాల మనోవిజ్ఞాన నిపుణులు చెబుతున్నారు. ప్రతి పిల్లవాడికి తనదైన ప్రతిభ ఉంటుంది. దాన్ని గుర్తించడం తల్లిదండ్రుల బాధ్యత.
5. కోపాన్ని అదుపులో పెట్టుకోకపోవడం
కోపం రావడం సహజం. కానీ ప్రతి చిన్న విషయానికీ అరవడం, వస్తువులు విసరడం, తలుపులు బలంగా మూయడం వంటి ప్రవర్తన పిల్లలకు సాధారణం అనిపించడం ప్రమాదకరం. వారు కూడా అదే విధానాన్ని అనుసరించే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే కోపం వచ్చినప్పుడు ఎలా ప్రశాంతంగా మాట్లాడాలో చూపించడం కూడా ఒక గొప్ప పాఠం.
6. మాట నిలబెట్టుకోకపోవడం
“ఈ ఆదివారం బయటికి తీసుకెళ్తాను.” “ఈసారి నీతో ఆడతాను.” అని చెప్పి మళ్లీ మళ్లీ మర్చిపోతే… పిల్లలు కేవలం నిరాశ చెందరు. వాగ్దానాలపై నమ్మకాన్ని కూడా కోల్పోతారు. అవసరమైతే తక్కువ మాట ఇవ్వండి… కానీ ఇచ్చిన మాట తప్పక నిలబెట్టండి.
7. ప్రతి చిన్న తప్పుకూ దూషించడం
పాలు ఒలికిపోయినా… పరీక్షలో తక్కువ మార్కులు వచ్చినా… చిన్న పొరపాటు జరిగినా… వెంటనే తిట్టడం, అవమానించడం వల్ల పిల్లల్లో ఆత్మవిశ్వాసం దెబ్బతింటుంది. తప్పు జరిగితే… “ఇది ఎలా జరిగింది?” అని అడగడం… “మళ్లీ ఇలా జరగకుండా ఏమి చేయొచ్చు?” అని మాట్లాడడం మంచి ఫలితాలు ఇస్తుంది.
8. మంచి పనులు చేయకుండా మంచి విలువలు చెప్పడం
పిల్లలకు “పెద్దలను గౌరవించాలి” అని చెబుతూనే… ఇంట్లో పెద్దలను నిర్లక్ష్యం చేస్తే… “పర్యావరణాన్ని కాపాడాలి” అని చెప్పి రోడ్డుపై చెత్త వేస్తే… “నిజాయితీగా ఉండాలి” అని చెప్పి చిన్న చిన్న మోసాలు చేస్తే… పిల్లలు మాటలను కాదు… చర్యలను అనుసరిస్తారు.
పిల్లలు వినడం కంటే… చూడడమే ఎక్కువ.
శాస్త్రవేత్తలు చెప్పే “ఆబ్జర్వేషనల్ లెర్నింగ్” (Observational Learning) సిద్ధాంతం ప్రకారం, పిల్లలు తమ చుట్టూ ఉన్న పెద్దలను గమనిస్తూ ప్రవర్తనను నేర్చుకుంటారు. ప్రముఖ మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్త ఆల్బర్ట్ బండూరా చేసిన పరిశోధనలు కూడా ఇదే విషయాన్ని స్పష్టంగా చూపించాయి. అంటే తల్లిదండ్రుల ప్రవర్తనే పిల్లలకు రోజూ కనిపించే “జీవిత పాఠ్యపుస్తకం“.
అందుకే… మనం పిల్లలకు మంచి పుస్తకాలు కొనిపెట్టడం ఎంత ముఖ్యమో… వారి ముందు మంచి మనుషుల్లా ప్రవర్తించడం కూడా అంతే ముఖ్యం.
ప్రతి తల్లిదండ్రి తన బిడ్డ మంచి భవిష్యత్తు కోసం కష్టపడతారు. మంచి స్కూల్లో చేర్పిస్తారు. మంచి దుస్తులు కొంటారు. మంచి ఆహారం పెడతారు. ఇవన్నీ అవసరమే. కానీ వాటన్నింటికంటే పిల్లలకు జీవితాంతం గుర్తుండిపోయేది ఒకటే… ఇంట్లో చూసిన ప్రవర్తన. పిల్లలకు మనం వదిలి వెళ్లే గొప్ప ఆస్తి డబ్బు కాదు… మంచి విలువలు. ఆ విలువలు మాటలతో కాదు… మన రోజువారీ జీవితంతోనే నేర్పించాలి. ఎందుకంటే… పిల్లల ముందు మనం చేసే ప్రతి చిన్న పని… వారి భవిష్యత్తు వ్యక్తిత్వంలో ఒక పెద్ద గీతగా మారుతుంది.
click here to read బల్లి ఇంట్లోకి రావడానికి అసలు కారణం… మీ ఇల్లే!
