Healthy Habits 7: ఆసుపత్రికి వెళ్లకముందే ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకునే మార్గాలివే!

Healthy Habits 7: మంచి అలవాట్లే ఆరోగ్యానికి అసలైన రక్షణ కవచం!

“ఆరోగ్యం ఆసుపత్రుల్లో దొరకదు!” ఈ మాట మొదట వినగానే కొంత అతిశయోక్తిగా అనిపించవచ్చు. మరి ఆరోగ్యం ఎక్కడ దొరుకుతుంది? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం మన జీవన విధానంలోనే ఉంది.
ఆసుపత్రులు మనకు అవసరం లేని ప్రదేశాలు కావు. అనారోగ్యం వచ్చినప్పుడు కారణాన్ని గుర్తించి, సరైన చికిత్స అందించి, ప్రాణాలను కాపాడే అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యవస్థ ఆసుపత్రులది. కానీ ఆరోగ్యాన్ని కాపాడే అసలు ప్రక్రియ మాత్రం ఆసుపత్రి గోడల మధ్య మొదలుకాదు. అది మన ఇంట్లోనే, మన వంటగదిలోనే, మన నిద్రలోనే, మన ఆలోచనల్లోనే, ముఖ్యంగా మన రోజువారీ అలవాట్లలోనే మొదలవుతుంది.
మనిషి ఆరోగ్యం సాధారణంగా ఒక్కరోజులో దెబ్బతినదు. ప్రతిరోజూ పునరావృతమయ్యే చిన్నచిన్న అలవాట్లు సంవత్సరాల పాటు శరీరం, మెదడు, భావోద్వేగాలపై ప్రభావం చూపుతాయి. అదే విధంగా మంచి అలవాట్లు కూడా రోజురోజుకూ ఆరోగ్యానికి రక్షణ కవచంగా మారతాయి.

చెడు అలవాట్లు.. ఆరోగ్యానికి ముప్పు

ధూమపానం, అధిక మద్యపానం, అనారోగ్యకరమైన ఆహారం, శారీరక శ్రమ లేకపోవడం, నిద్రను నిర్లక్ష్యం చేయడం వంటి జీవనశైలి అలవాట్లు గుండె జబ్బులు, మధుమేహం, ఊబకాయం, కొన్ని రకాల క్యాన్సర్లతో పాటు అనేక దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి.
అయితే ప్రతి అనారోగ్యానికీ వ్యక్తి అలవాట్లనే కారణంగా చూపడం సరైంది కాదు. వంశపారంపర్యం, వయస్సు, పర్యావరణం, సామాజిక పరిస్థితులు, అంటువ్యాధులు వంటి అనేక అంశాలు కూడా ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. కానీ మన నియంత్రణలో ఉన్న జీవనశైలి అంశాలను మెరుగుపరచడం ద్వారా అనేక ఆరోగ్య ప్రమాదాలను తగ్గించుకోవచ్చు.

మనసుపై అలవాట్ల ప్రభావం :

మన అలవాట్లు శరీరాన్ని ఎంతగా ప్రభావితం చేస్తాయో మనసును కూడా అంతే ప్రభావితం చేస్తాయి.
అధికంగా మొబైల్, సోషల్ మీడియా లేదా ఇంటర్నెట్ వినియోగించడం వల్ల నిద్ర సమయం తగ్గడం, శారీరక చురుకుదనం తగ్గడం, కుటుంబ సభ్యులతో గడిపే సమయం తగ్గడం వంటి పరోక్ష ప్రభావాలు ఏర్పడవచ్చు. కొందరిలో అధిక డిజిటల్ వినియోగం ఏకాగ్రతకు అంతరాయం కలిగించవచ్చు. ముఖ్యంగా నిద్రకు ముందు ఎక్కువసేపు స్క్రీన్ చూడటం నిద్ర నాణ్యతను ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంది.
అయితే మొబైల్ ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్న ప్రతి ఒక్కరినీ “వ్యసనానికి గురైనవారు”గా పరిగణించడం కూడా సరైంది కాదు. వినియోగం మన నిద్ర, చదువు, ఉద్యోగం, కుటుంబ సంబంధాలు లేదా రోజువారీ బాధ్యతలను దెబ్బతీసే స్థాయికి చేరినప్పుడే దాన్ని సమస్యగా చూడాలి.
నిద్ర.. శరీరానికి విశ్రాంతి, మెదడుకు పునరుద్ధరణ
నిద్రను కొందరు పనికి అడ్డంకిగా భావిస్తారు. కానీ నిద్ర సమయాన్ని తగ్గించడం ద్వారా మనం సమయాన్ని గెలుచుకోవడం కాదు.. ఆరోగ్యాన్ని కోల్పోతున్నాం.
తగినంత నిద్ర లేకపోతే అలసట, చిరాకు, ఏకాగ్రత లోపం, జ్ఞాపకశక్తి తగ్గడం, భావోద్వేగాలను నియంత్రించడంలో ఇబ్బందులు వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి.
అందుకే “పని పూర్తయ్యాక నిద్రపోతాను” అనే దృక్పథం కంటే.. “ఆరోగ్యంగా ఉండటానికి నిద్ర కూడా నా రోజువారీ బాధ్యతే” అనే దృక్పథం అవసరం.

ఆహారంతో ఆరోగ్య రక్షణ :

ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం అంటే ఖరీదైన ఆహారం కాదు. వివిధ రకాల కూరగాయలు, పండ్లు, పప్పులు, సంపూర్ణ ధాన్యాలు, తగిన ప్రోటీన్, అవసరమైన ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వులతో కూడిన సమతుల ఆహారం శరీరానికి అవసరమైన పోషకాలను అందిస్తుంది.
అధిక ఉప్పు, చక్కెర, ట్రాన్స్‌ఫ్యాట్లు, అత్యంత ప్రాసెస్‌ చేసిన ఆహారాల వినియోగాన్ని తగ్గించడం మంచిది.
ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం అంటే ఒకటి రెండు “సూపర్‌ఫుడ్స్‌”పై ఆధారపడటం కాదు. మన మొత్తం ఆహార విధానాన్ని సమతుల్యం చేసుకోవడం.
వ్యాయామం.. శరీరానికే కాదు, మెదడుకూ మేలు
క్రమబద్ధమైన శారీరక చురుకుదనం గుండె ఆరోగ్యానికి, కండరాలు–ఎముకల బలానికి, బరువు నియంత్రణకు మాత్రమే కాదు.. మానసిక ఆరోగ్యానికి కూడా ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
రోజువారీ నడక, తగిన వ్యాయామం, యోగా లేదా వయస్సు, శారీరక సామర్థ్యానికి సరిపోయే ఇతర కార్యకలాపాలను జీవనశైలిలో భాగం చేసుకోవాలి.
ఇప్పటికే ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు తమకు సరిపోయే వ్యాయామం గురించి వైద్య నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.

సంబంధాలు కూడా ఆరోగ్యానికి అవసరమే :

మనిషి సామాజిక జీవి. కుటుంబ సభ్యులతో మాట్లాడటం, స్నేహితులతో సత్సంబంధాలు కొనసాగించడం, అవసరమైనప్పుడు మన భావాలను పంచుకోవడం మానసిక శ్రేయస్సుకు తోడ్పడతాయి.
ఒంటరితనం, నిరంతర ఒత్తిడి, సామాజిక దూరం వంటి పరిస్థితులు మానసిక ఆరోగ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపవచ్చు.
అందుకే ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిలో ఆహారం, వ్యాయామం, నిద్రకు ఎంత ప్రాధాన్యత ఇస్తామో.. సంబంధాలకు కూడా అంతే ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.

మంచి అలవాట్లు ఒక్కరోజులో ఏర్పడవు

చెడు అలవాటును ఒక్కసారిగా పూర్తిగా మార్చడం అందరికీ సులభం కాదు. అందుకే చిన్న మార్పులతో ప్రారంభించడం మంచిది.
రోజుకు కొంతసేపు మొబైల్‌కు విరామం ఇవ్వడం, నిద్ర సమయాన్ని క్రమబద్ధీకరించడం, రోజువారీ నడకను ప్రారంభించడం, జంక్‌ఫుడ్‌ను క్రమంగా తగ్గించడం, ధూమపానం మానేందుకు అవసరమైన సహాయం తీసుకోవడం, కుటుంబంతో మాట్లాడటానికి సమయం కేటాయించడం వంటి చిన్న మార్పులు కాలక్రమంలో పెద్ద ఫలితాలను ఇవ్వగలవు.
చిన్న అలవాట్లు చిన్నవిగానే కనిపిస్తాయి.. కానీ వాటి ప్రభావం మాత్రం జీవితంపై పెద్దదిగా ఉంటుంది.

ఆసుపత్రి అవసరం రాకుండా చూసుకోవడమే అసలైన జాగ్రత్త

ఆరోగ్యం అంటే కేవలం వ్యాధి లేకపోవడం కాదు. శారీరకంగా, మానసికంగా, సామాజికంగా సాధ్యమైనంత మంచి స్థితిలో ఉండటం.
ఆసుపత్రులు మనకు అత్యవసరం. వ్యాధి వచ్చినప్పుడు వైద్యుల సహాయం, పరీక్షలు, మందులు, శస్త్రచికిత్సలు, పునరావాసం—ఇవన్నీ ఆధునిక వైద్య వ్యవస్థలో కీలకమైన భాగాలు. అవసరమైనప్పుడు ఆసుపత్రికి వెళ్లకుండా ఉండటం ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి కాదు.
అయితే ఆసుపత్రి అవసరం వచ్చే ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో మన జీవనశైలికి గొప్ప పాత్ర ఉంది.
చికిత్స అవసరమైనప్పుడు ఆధునిక వైద్యం మనకు ఎంతో సహాయం చేస్తుంది. దెబ్బతిన్న అవయవాలకు చికిత్స చేయడం, అవసరమైనప్పుడు అవయవ మార్పిడి చేయడం వంటి అవకాశాలు కూడా వైద్యశాస్త్రం అందిస్తోంది. కానీ కోల్పోయిన ఆరోగ్యాన్ని ప్రతి సందర్భంలోనూ పూర్తిగా తిరిగి పొందడం సాధ్యం కాదు.
అందుకే చికిత్స కంటే నివారణకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం అత్యంత విలువైన పెట్టుబడి.
మన అలవాట్లు మన ఆరోగ్యానికి రోజూ ఓటు వేస్తుంటాయి.
మంచి అలవాట్లు ఆరోగ్యాన్ని నిర్మిస్తాయి.
చెడు అలవాట్లు అనారోగ్యానికి దారి తీస్తాయి.

అందుకే ఆరోగ్యం కోసం ఆసుపత్రిని మాత్రమే ఆశ్రయించకుండా.. మన వంటగదిని, మన నిద్రగదిని, మన రోజువారీ పట్టికను, మన ఆలోచనలను, మన సంబంధాలను కూడా ఒకసారి పరిశీలించాలి.
ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం ఒకరోజు చేసే పని కాదు.. ప్రతిరోజూ మనం చేసే చిన్నచిన్న మంచి పనుల సమాహారం.
చెడు అలవాట్లను తగ్గిద్దాం..
మంచి అలవాట్లను పెంచుకుందాం..
ఆరోగ్యకరమైన శరీరంతో.. ప్రశాంతమైన మనసుతో.. సంపూర్ణ జీవితాన్ని ఆస్వాదిద్దాం.

డా. ఎన్. బి. సుధాకర్ రెడ్డి
సైకాలజిస్ట్

click here to read more

click on image to read